ỦY BAN NHÂN DÂN TP.HCM

Đài Tiếng nói nhân dân TPHCM
The Voice Of HCM City People
Tìm kiếm
 
07:36 08/09/2012
Thị trường lao động: Khan hiếm nguồn nhân lực kỹ thuật
 
(VOH - Theo kết quả điều tra mới đây của Bộ Kế hoạch- Đầu tư về nguồn nhân lực cho thấy, tỷ lệ lực lượng lao động đã qua đào tạo của Việt Nam là rất thấp. Đặc biệt sự mất cân đối đào tạo giữa các bậc học và ngành học đang làm méo mó cơ cấu lực lượng lao động có chuyên môn kỹ thuật. Một nền kinh tế muốn hoạt động bền vững không thể thiếu lực lượng lao động được đào tạo nghề nghiệp kỹ thuật. Việt Nam đang phấn đấu trở thành một nước cơ bản trở thành nước công nghiệp vào năm 2020, nhưng với những bất cập trong đào tạo lao động có chuyên môn kỹ thuật như hiện nay thì khó kỳ vọng việc tăng năng suất lao động, tăng năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế.

Tại Trung tâm giới thiệu việc làm Vinhempich, mỗi ngày có khoảng 15 lao động đến đăng ký tìm việc, trong đó có khoảng 10 lao động có trình độ CĐ-ĐH. Đối tượng là thợ lành nghề, kỹ sư các ngành chiếm rất ít. Trong khi đó, mỗi ngày, Vinhempich nhận nhu cầu tuyển dụng hơn 100 lao động kỹ thuật, không đủ để cung ứng. Tại Trung tâm giới thiệu việc làm TP.HCM, lao động trình độ trung cấp trở lên, lao động ngành kỹ thuật chiếm hơn 50% tổng nhu cầu; trong khi tỉ lệ lao động tìm việc có trình độ như vậy chỉ chiếm dưới 10% số này.

Một nền kinh tế muốn hoạt động bền vững không thể thiếu lực lượng lao động được đào tạo nghề nghiệp kỹ thuật. (ảnh: baodauthau)

Từ 2010 - 2011, người có nguyện vọng học ngành công nghệ kỹ thuật tăng gấp 1,5 lần so với năm 2009. Từ đó dẫn đến số lượng sinh viên ngành kỹ thuật ra trường cũng tăng theo tỷ lệ thuận. Có khoảng 55.000 - 60.000 sinh viên tốt nghiệp hàng năm và lĩnh vực công nghệ chiếm 40%. Nhưng thực tế cho thấy, thị trường lao động Thành phố trong thời gian qua luôn thiếu lao động qua đào tạo có trình độ tay nghề giỏi, số lao động có trình độ tay nghề thấp hoặc chưa qua đào tạo chiếm đến gần 60% tổng số lao động. Trong khi đó, nhiều nhóm ngành nghề có nhu cầu tuyển dụng lớn như công nghệ hàn, công nghệ kỹ thuật cơ điện tử, công nghệ thực phẩm…lại không tuyển được người.

Đó là ý kiến của Bà Nguyễn Thị Hằng- Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề Kỹ thuật Công Nghệ TP.HCM. Rõ ràng, nhu cầu của xã hội về ngành kỹ thuật- công nghệ cho phát triển kinh tế xã hội rất cấp thiết nhưng thực tế cung lại không đủ cầu. Trong khi đó, các Trường đào tạo những ngành này lại hết sức đìu hiu do người học không mặn mà. Một thí sinh vừa thi rớt đại học năm 2012 chia sẻ:

Theo khảo sát từ năm 2010 đến nay của Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TPHCM, trong nhóm 10 ngành nghề có nhu lao động cao từ nay đến 2015 và đến 2020, dẫn đầu sẽ là ngành cơ khí- luyện kim- công nghệ ô tô- xe máy. Tuy nhiên, vấn đề nghịch lý là nguồn nhân lực có trình độ cao cho nhóm ngành này thì thiếu trầm trọng, trong khi đó lực lượng lao động trong nhóm ngành nghề không nằm trong định hướng phát triển của xã hội thì lại thừa nhiều. Ông Trần Anh Tuấn- Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM nhận định:

Phân tích nguyên nhân sâu xa, ông Trần Anh Tuấn cho rằng, ngoài vấn đề chính sách, chương trình đào tạo thì còn có lỗ hổng ở công tác hướng nghiệp.

Về chuyện chọn ngành của giới trẻ hiện nay, nhiều chuyên gia kinh tế ví von rằng với thực tế xã hội hiện đại, người ta không chọn người yêu mà chọn người lập gia đình. Đa số thí sinh có tâm lý chọn ngành dễ đậu để thi, dễ kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp, ra trường có lương cao, được ngồi văn phòng, ngồi máy lạnh. Những ngành liên quan đến hai từ “kỹ thuật” như cơ khí nông lâm, điều khiển tự động, công nghệ nhiệt lạnh- là những nghề nằm trong nhóm ngành phát triển nên kinh tế chủ lực thì lại ít thí sinh đăng ký học. Khi phân tích nguyên nhân thực trạng thiếu nguồn lao động kỹ thuật như hiện nay, ít ai nói tới một lý do cũng khá quan trọng, đó chính là những tác động tâm lý từ bên ngoài xã hội vào giới trẻ khi đứng trước ngưỡng cửa chọn ngành. Tiến sĩ Đỗ Xuân Hội- Công tác tại Đại học Quốc Gia TP.HCM cho rằng:

Như vậy, nguyên nhân dẫn đến nghịch lý này thuộc về đơn vị đào tạo hay do xã hội? Điều gì đang dẫn tới thực trạng tỷ trọng lao động Việt Nam qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật sút giảm và mất cân đối. Trong khi nhiều năm qua, Nhà nước không ngừng tăng đầu tư cho đào tạo nghề nghiệp nhưng chất lượng lao động không tăng, chi phí lao động phổ thông vẫn cao, còn đóng góp của lao động có chuyên môn kỹ thuật vào tăng hiệu quả sản xuất không đáng kể. Khi chúng tôi đưa vấn đề này trao đổi với Giáo sư Phạm Phụ (Trường đại học Bách khoa- Đại học Quốc gia TP.HCM), ông cho rằng “Tình hình công nghệ của Việt Nam hiện nay rất đáng e ngại. Nhận thức về ngành nghề đang bị lệch lạc khiến cho nền khoa học công nghệ nước ta kém phát triển”. Bên cạnh đó, việc thí sinh ít mặn mà với các trường nghề, nhất là các trường có đào tạo những ngành kỹ thuật cần cho sự phát triển các ngành công nghiệp mấu chốt, thì Nhà nước và những nhà hoạch định chính sách cần phải quan tâm và có những chính sách cụ thể hơn:

Thực tế hiện nay, tỷ lệ 210 sinh viên trên 1 vạn dân của Việt Nam là quá thấp và còn thua xa với các nước đã hóa rồng như Hàn Quốc, Singapore. Và dù có đạt được con số 450 sinh viên trên 1 vạn dân để mong hóa rồng chúng ta vẫn chưa đủ, phải chú trọng chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực mũi nhọn. Nhiều chuyên gia kinh tế băn khoăn: Nghịch lý thiếu chất lượng, thừa số lượng, rồi mất cân đối trong các ngành, được nói hoài và riết rồi không biết lỗi tại ai. Vậy nên, trước hết doanh nghiệp cần phải cho biết là mình cần gì, Bộ GD-ĐT và Bộ LĐTB-XH cũng cần ngồi lại thống nhất với nhau để cùng đưa ra một chính sách cụ thể, chứ không thể kiểu mạnh ai nấy làm như hiện nay. 

Hồng Thúy
 RADIO ONLINE
 
Thứ sáu, 25-04-2014
LỊCH PHÁT SÓNG
Đài Tiếng nói nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh
Phát trên ba làn sóng AM 610Khz - FM 99.9Mhz - FM 95.6Mhz
Số 03 Nguyễn Đình Chiểu, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh
Tel: (84.8) 38225933 - 39104379 - Fax: (84.8) 38298743