Bài phát biểu của Chủ tịch nước tại Quốc hội Nhật:

ĐỔI MỚI VÀ SÁNG TẠO ĐỂ THÍCH ỨNG TRONG MỘT THẾ GIỚI ĐANG THAY ĐỔI

Tokyo, ngày 18/3/2014

Kônnichiwa (câu chào bằng tiếng Nhật)

Thưa Ngài Massaki Yamazaki, Chủ tịch Thượng nghị viện, Thưa Ngài Bunmei Ibuki, Chủ tịch Hạ nghị viện, Thưa Ngài Shinzo Abe, Thủ tướng Nhật Bản,

Thưa các vị Bộ trưởng, Thưa quư vị đại biểu lưỡng viện,

Hôm nay, tôi rất vinh dự được phát biểu tại Quốc hội Nhật Bản - cơ quan lập pháp có lịch sử lâu đời nhất ở châu Á và đóng vai tṛ rất quan trọng trong suốt 125 năm lịch sử của đất nước Mặt Trời mọc. Thay mặt Nhà nước và nhân dân Việt Nam, tôi xin gửi tới quư vị và nhân dân Nhật Bản những t́nh cảm hữu nghị và lời chúc tốt đẹp nhất.

Trở lại Nhật Bản vào dịp mùa hoa anh đào chuẩn bị nở rộ, tôi rất vui mừng trước sự hồi sinh mạnh mẽ của Nhật Bản ba năm sau thảm họa động đất sóng thần tháng 3/2011. Trong chuyến thăm tháng 6/2011, tôi đă cảm nhận rơ ư chí quật cường và quyết tâm xây dựng lại quê hương của mỗi người dân Nhật Bản mà tôi đă gặp. Bản lĩnh, tính kỷ luật và tinh thần tương trợ lẫn nhau của nhân dân Nhật Bản đă khiến cả thế giới cảm phục. Khi nhắc đến Nhật Bản, mỗi người dân Việt Nam chúng tôi đều h́nh dung ngay đến một dân tộc luôn đứng dậy mạnh mẽ sau mỗi thử thách nghiệt ngă, luôn kiên cường vượt qua mọi khó khăn đi lên phía trước. Khi các bạn đối mặt với thảm họa động đất sóng thần, nhân dân Việt Nam chúng tôi đă luôn sát cánh bên các bạn và coi những mất mát của người dân Nhật Bản như mất mát của chính bản thân ḿnh.

Năm 2013, chúng ta đă long trọng kỷ niệm 40 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Nhật Bản. Nhưng mối liên hệ lịch sử giữa hai dân tộc chúng ta không phải chỉ mới có 40 năm mà c̣n lâu hơn thế nhiều. Ngay từ thế kỷ thứ tám, nhà sư Phật Triết từ miền Trung Việt Nam đă sang Nhật Bản truyền đạo và dạy nhạc Lâm Ấp, được người dân địa phương thờ tại Chùa Đại An thành phố Nara (Nara). Hơn 400 năm trước, các thương nhân Nhật Bản đă đặt những viên gạch đầu tiên xây dựng khu phố Nhật Bản ở Hội An và đến giao thương tại Phố Hiến. Đầu thế kỷ 17, chúa Nguyễn Hoàng đă gửi tới tướng quân Tokugawa Ieyasu nhiều văn thư bày tỏ mong muốn giao thương. Thành công của cuộc Duy tân Minh Trị tại Nhật Bản cuối thế kỷ 19 đă là nguồn cảm hứng cho phong trào Đông Du của một số chí sỹ yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ 20, trong đó t́nh bạn chân thành giữa Phan Bội Châu và Asaba Sakitaro là một biểu tượng đẹp.

Dẫu không cận kề về địa lư, nhưng sự tương đồng về văn hóa và những liên hệ lịch sử là chất keo tự nhiên gắn kết hai dân tộc, là nền tảng vững bền cho sự phát triển của quan hệ giữa hai nước chúng ta.

Thưa quư vị,

Thế giới và khu vực của chúng ta đang chứng kiến nhiều thay đổi sâu sắc. Toàn cầu hóa và xu thế liên kết kinh tế đa tầng nấc đang mở ra những cơ hội và triển vọng to lớn cho châu Á-Thái B́nh Dương trở thành trung tâm quyền lực mới của thế giới trong thế kỷ 21. Sau khủng hoảng toàn cầu 2008-2009, khu vực chúng ta vẫn tiếp tục là động lực của phục hồi và tăng trưởng kinh tế thế giới. Đồng thời, chúng ta cũng nhận thấy cả trên thế giới cũng như ở khu vực, tái cơ cấu kinh tế và chuyển đổi mô h́nh tăng trưởng theo hướng phát triển bền vững, thân thiện với môi trường, trên nền tảng tri thức và công nghệ cao đang trở thành xu thế lớn. Do vậy, “Đổi mới và sáng tạo để thích ứng trong một thế giới đang thay đổi” là sự lựa chọn tất yếu của mọi quốc gia, dân tộc. Nhật Bản và Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ. Đó cũng là những suy nghĩ mà tôi muốn chia sẻ với quư vị hôm nay.

Chúng tôi rất quan tâm theo dơi những cải cách quan trọng của Chính phủ Nhật Bản và vui mừng nhận thấy chính sách Abenomics của Thủ tướng Shinzo Abe đă mang lại những thành công đáng khích lệ, góp phần giúp Nhật Bản hồi phục mạnh mẽ sau tác động của động đất sóng thần. Những quyết sách quan trọng này không chỉ thể hiện khả năng thích ứng và đổi mới vốn đă trở thành truyền thống đặc trưng rất đáng quư của đất nước và nhân dân các bạn, mà c̣n khẳng định sự lănh đạo đúng đắn của Quốc hội và Chính phủ Nhật Bản. Nhật Bản là một trong những nền kinh tế lớn nhất thế giới, v́ vậy sự phục hồi của Nhật Bản gắn liền với sự thịnh vượng chung của khu vực châu Á-Thái B́nh Dương. Việt Nam chúng tôi hết sức hoan nghênh và tiếp tục đặt niềm tin vào thành công của Nhật Bản. Thành công của các bạn cũng là nguồn kinh nghiệm quư báu để Việt Nam tham khảo trong quá tŕnh tái cơ cấu kinh tế, đổi mới mô h́nh tăng trưởng của ḿnh.

Thưa quư vị,

Công cuộc Đổi mới toàn diện trong gần 30 năm qua đă đưa Việt Nam từ một nước thu nhập rất thấp, trở thành một nền kinh tế đang phát triển năng động và là điểm đến đầy triển vọng của các nhà đầu tư.

Để thực hiện mục tiêu đưa Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại, “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh,” Việt Nam đă và đang tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới toàn diện, xây dựng nhà nước pháp quyền, mở rộng dân chủ, tăng cường cải cách nền hành chính, cải cách tư pháp, đổi mới lập pháp, đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế, đổi mới mô h́nh tăng trưởng, kết hợp hài ḥa giữa tăng trưởng kinh tế với giải quyết các vấn đề xă hội, bảo vệ môi trường, đi đôi với việc giữ vững ổn định chính trị-xă hội, ưu đăi khuyến khích đầu tư. Trong năm 2013 vừa qua, mặc dù tiếp tục chịu tác động của những khó khăn kinh tế thế giới, song Việt Nam vẫn đạt tốc độ tăng trưởng GDP 5,42%, đồng thời ổn định được kinh tế vĩ mô và đang có triển vọng tăng trưởng dần cao hơn trong những năm kế tiếp.

Thưa quư vị,

Quan hệ giữa hai nước chúng ta đă không ngừng đổi mới và phát triển toàn diện trong suốt 40 năm qua. Việt Nam và Nhật Bản đă xác lập khuôn khổ “Quan hệ đối tác chiến lược v́ ḥa b́nh và phồn vinh ở châu Á” năm 2009. Thành quả của mối quan hệ đó không chỉ mang lại những lợi ích to lớn, thiết thực cho nhân dân hai nước, mà c̣n khẳng định một chân lư rằng, tinh thần khoan dung, đối thoại thay cho đối đầu, tôn trọng lẫn nhau, hợp tác cùng có lợi là sự lựa chọn tốt nhất đối với các quốc gia, dân tộc.

Nhật Bản đă trở thành đối tác hàng đầu và quan trọng trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Việt Nam. Với những lợi thế so sánh quan trọng như vị trí địa-chiến lược thuận lợi, chính trị-xă hội ổn định, lực lượng lao động dồi dào với cơ cấu dân số “vàng” và giá nhân công hợp lư, Việt Nam đă và sẽ tiếp tục là điểm đến quan trọng, lâu dài của các nhà đầu tư Nhật Bản. Nhiều thương hiệu nổi tiếng như Honda, Toyota, Sony, Hitachi và nhiều công ty Nhật Bản khác đă trở nên quen thuộc, gắn chặt với cuộc sống hàng ngày của mỗi người dân Việt Nam.

Nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) quư báu của Nhật Bản đă được Việt Nam sử dụng rất hiệu quả. Nhiều công tŕnh quan trọng, phục vụ thiết thực đời sống của người dân Việt Nam như hạ tầng giao thông, trường học, bệnh viện, nhà máy, các cảng biển và hàng không… đă trở thành biểu tượng đẹp của sự hợp tác, góp phần thắt chặt hơn nữa quan hệ hữu nghị của nhân dân hai nước chúng ta. Nhân dịp này, tôi xin chân thành cảm ơn Quốc hội, Chính phủ và Nhân dân Nhật Bản về tấm ḷng và cử chỉ hào hiệp ngay cả trong những lúc Nhật Bản phải khắc phục hậu quả của động đất sóng thần, vẫn duy tŕ và gia tăng viện trợ ODA cho Việt Nam.

Để tiếp tục đẩy mạnh đổi mới mô h́nh tăng trưởng, chúng tôi mong đợi sự hợp tác hiệu quả và trợ giúp tích cực của Nhật Bản qua việc chia sẻ kinh nghiệm quản lư, tăng cường chuyển giao công nghệ, hỗ trợ ODA và lựa chọn Việt Nam như một điểm đến ưu tiên trong làn sóng đầu tư mới, nhất là đối với các dự án phát triển cơ sở hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, công nghiệp phụ trợ, công nghệ sau thu hoạch đối với những sản phẩm nông, lâm, thủy sản. Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa để thu hút đầu tư mới của Nhật Bản. Việc Nhật Bản là nước đầu tiên trong nhóm bảy nước công nghiệp hàng đầu (G-7) công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường là sự ghi nhận cụ thể kết quả rất đáng khích lệ của công cuộc đổi mới ở Việt Nam. Chúng tôi mong rằng Nhật Bản sẽ tiếp tục đồng hành, giúp Việt Nam vững bước tiến lên, vượt qua bẫy thu nhập trung b́nh, thực hiện thành công mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Con số trên 600.000 lượt khách Nhật Bản đến Việt Nam và gần 80.000 lượt khách Việt Nam đến Nhật Bản hàng năm cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của giao lưu nhân dân, của hợp tác trong lĩnh vực văn hóa, du lịch, chứng tỏ bên cạnh quan hệ Nhà nước, giao lưu nhân dân và doanh nghiệp là nhân tố quan trọng tạo nên sức sống mạnh mẽ, nền tảng cho quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước chúng ta. Hợp tác khoa học-công nghệ, giáo dục-đào tạo là điểm sáng trong hợp tác hai nước. Sự trợ giúp của Nhật Bản trong việc xây dựng khu công nghệ cao Ḥa Lạc, phóng vệ tinh nghiên cứu khoa học… đă tạo tiền đề quan trọng để chúng tôi tiến gần hơn nữa tới nền kinh tế tri thức. Việt Nam luôn coi nâng cao chất lượng giáo dục là quốc sách hàng đầu và đánh giá cao sự hỗ trợ, hợp tác của Nhật Bản cho giáo dục và phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao. Chúng tôi cho rằng các dự án chương tŕnh hợp tác phát triển các trường đại học xuất sắc và nâng cấp một số trường đại học trọng điểm và trường dạy nghề của Việt Nam đạt chuẩn quốc tế là bước đi cơ bản, chiến lược và c̣n rất nhiều tiềm năng và dư địa cho lĩnh vực hợp tác này. Tôi đánh giá cao nỗ lực của các đối tác hai bên trong việc hiện thực hóa sáng kiến xây dựng Đại học Việt-Nhật.

Hợp tác chặt chẽ giữa Quốc hội - cơ quan lập pháp cao nhất hai nước trong nhiều năm qua góp phần củng cố và tạo dựng những nền tảng pháp lư quan trọng để quan hệ Việt Nam-Nhật Bản đi đúng hướng và không ngừng phát triển. Những phát triển quan trọng trong quan hệ hai nước đều mang dấu ấn và được sự ủng hộ mạnh mẽ của Quốc hội hai nước, trong đó có đóng góp to lớn của nhóm Nghị sỹ hữu nghị Việt Nam-Nhật Bản và Liên minh Nghị sỹ hữu nghị Nhật-Việt. Quan hệ tốt đẹp giữa hai quốc hội luôn được vun đắp như chính những đóa sen Việt Nam, và sen Oga Nhật Bản mà các nghị sỹ hai nước đă trân trọng gửi tặng cho nhau.

Thưa quư vị,

Thế giới chúng ta đang đứng trước các thách thức phức tạp, đa chiều, ngày càng gay gắt, từ các tranh chấp lănh thổ, chủ quyền biển đảo, an ninh hạt nhân, khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, cho tới những vấn đề an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, thiên tai, an ninh nguồn nước… Để vượt qua những thách thức trong một thế giới tùy thuộc lẫn nhau ngày càng cao, cần đổi mới tư duy và cách nh́n nhận đánh giá môi trường chiến lược cũng như phương thức hợp tác và quan hệ giữa các nước. Việt Nam tin rằng các mục tiêu an ninh, phát triển và vị thế của mỗi quốc gia chỉ đạt được khi mỗi quốc gia gắn vận mệnh của ḿnh với vận mệnh chung của khu vực và thế giới.

Trên tinh thần đó, đối với những vấn đề tranh chấp trên biển, Việt Nam trước sau như một, kiên tŕ nguyên tắc giải quyết bằng biện pháp ḥa b́nh, tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982, tôn trọng độc lập, chủ quyền và lợi ích chính đáng của nhau. Các bên liên quan đều phải kiềm chế, không làm phức tạp t́nh h́nh, không sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực.

Bên cạnh thúc đẩy hợp tác song phương, hai nước chúng ta c̣n hợp tác tích cực trên nhiều diễn đàn đa phương quan trọng như Liên hợp quốc, Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái B́nh Dương (APEC), Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU), Cấp cao Đông Á (EAS), Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị Bộ trưởng Quốc pḥng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+),... Việt Nam ủng hộ Nhật Bản trở thành thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, có vai tṛ và vị thế xứng đáng trên trường quốc tế, đóng góp tích cực vào ḥa b́nh, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới. Việt Nam đánh giá cao những sáng kiến quan trọng của Nhật Bản nhằm thúc đẩy hợp tác chung duy tŕ ḥa b́nh, ổn định ở khu vực, trong đó có sáng kiến về Diễn đàn Biển ASEAN mở rộng (EAMF).

Việc tăng cường hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược Nhật Bản-ASEAN có vai tṛ vô cùng quan trọng trong việc hỗ trợ ASEAN xây dựng thành công Cộng đồng vào năm 2015 và phát huy vai tṛ trung tâm trong cấu trúc khu vực. Việt Nam sẽ làm hết sức ḿnh để góp phần vào việc thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược ASEAN-Nhật Bản cùng hướng tới một khu vực ḥa b́nh, ổn định và phồn vinh.

Thưa quư vị,

Trong một thế giới không ngừng vận động, cả Việt Nam và Nhật Bản đă và đang không ngừng đổi mới về đối nội và đối ngoại để thích ứng với môi trường chiến lược mới. Tôi cho rằng sự tin cậy về chính trị, sự tương đồng và gắn kết về văn hóa giữa hai dân tộc cũng như những thành quả đầy ấn tượng của hợp tác bền bỉ trong suốt 40 năm qua là nền tảng vững chắc và động lực mạnh mẽ để đưa quan hệ song phương tiếp tục phát triển lên một tầm cao mới, hướng tới tương lai tốt đẹp của mối quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng. Nhân dân Việt Nam chúng tôi có một niềm tin sâu sắc rằng quan hệ giữa hai nước chúng ta sẽ ngày càng được củng cố, phát triển cả về chiều rộng và chiều sâu. Điều này sẽ không chỉ phục vụ lợi ích của nhân dân hai nước, mà c̣n là đóng góp quan trọng vào việc bảo đảm ḥa b́nh, ổn định, hợp tác và phồn vinh ở khu vực châu Á-Thái B́nh Dương.

Tôi tin tưởng rằng trong cuộc hội đàm chiều nay giữa tôi và Ngài Thủ tướng Shinzo Abe, chúng tôi sẽ thống nhất được về những định hướng lớn và biện pháp thúc đẩy quan hệ hai nước lên tầm cao mới, thiết thực phục vụ sự phát triển của mỗi nước cũng như thắt chặt, làm sâu sắc, bền vững hơn nữa mối quan hệ gắn kết giữa hai dân tộc chúng ta.

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn Quốc hội Nhật Bản đă luôn dành mối quan tâm sâu sắc và ủng hộ Việt Nam, và xin trân trọng kêu gọi quư vị nghị sỹ tiếp tục tích cực ủng hộ các biện pháp triển khai quan hệ Nhật Bản-Việt Nam trong khuôn khổ hợp tác ở tầm cao mới.

Xin chúc nhân dân và đất nước Nhật Bản phồn vinh, hạnh phúc. Chúc t́nh hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản cũng như giữa Quốc hội hai nước không ngừng củng cố và phát triển, v́ lợi ích của nhân dân hai nước, v́ ḥa b́nh, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.

Xin trân trọng cảm ơn các quư vị!

Arigatô Gôzaimashita ("Cảm ơn quư vị" bằng tiếng Nhật) !